Kalendarz wydarzeń

Wydarzenia dla  tygodnia :
22. Listopad 2021 - 28. Listopad 2021
Poniedziałek
22. Listopad
  • Kartka z kalendarza

    1906 – na zjeździe w Wiedniu doszło do rozłamu w Polskiej Partii Socjalistycznej, w wyniku którego Józef Piłsudski stanął na czele PPS-Frakcja Rewolucyjna. PPP-Frakcja, w odróżnieniu od PPS–Lewica, głosiła prymat walki o niepodległość Polski nad marksistowską walką klas.

    1918 –  Wojska ukraińskie zostały wyparte ze Lwowa.

    1920 – Marszałek Piłsudski odznaczył miasto Lwów Orderem Wojennym Virtuti Militari.

    1982 – w Londynie zmarł Stanisław Ostrowski (ur. 29 października 1892 r.), legionista, obrońca Lwowa w 1918 r., wybitny lekarz dermatologii, poseł na Sejm, ostatni przedwojenny prezydent Lwowa, Prezydent RP na Uchodźstwie w latach 1972-1979. 

Wtorek
23. Listopad
  • Kartka z kalendarza

    1914 – oddziały 1 Pułku Legionów Polskich pod dowództwem Edwarda Śmigłego- Rydza stoczyły bitwę z kawalerią rosyjską na przełęczy w Chyszówkach (obecnie Przełęcz Marszałka Śmigłego – Rydza) koło Mszany Dolnej na Podhalu. 

Środa
24. Listopad
  • Kartka z kalendarza

    1904 – w Warszawie zaczął funkcjonować areszt śledczy i więzienie karne przy ul. Rakowieckiej na Mokotowie, osławione szczególnie w okresie okupacji niemieckiej (więziono tu m.in. Janusza Kusocińskiego) oraz w okresie powojennym, kiedy to z polecania najwyższych władz komunistycznych więziono, torturowano oraz mordowano w nim przywódców Polskiego Państwa Podziemnego i działaczy niepodległościowych (m.in. gen. Augusta Emila Fieldorfa ps. „Nil”, rtm. Witolda Pileckiego, mjr. Zygmunta Szendzielorza ps. „Łupaszka”). 

Czwartek
25. Listopad
  • Kartka z kalendarza

    1795 – w Grodnie, w dniu imienin carycy Katarzyny II, w 31. rocznicę swej koronacji, ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski abdykował, co uprawomocniło rozbiory Polski. W akcie abdykacyjnym Poniatowski napisał m.in. przekonani, że pieczołowitość Nasza na nic się ojczyźnie Naszej nie przyda, kiedy nieszczęśliwa zdarzona w niej insurekcja pogrążyła ją w teraźniejszy stan zniszczenia, i rozważywszy, że środki względem przyszłego losu Polski koniecznie potrzebne z powodu naglących okoliczności, a od Najjaśniejszej Imperatorowej Wszech Rosji i innych sąsiednich mocarstw przedsięwzięte, jedynymi są do przywrócenia pokoju i spokojności współobywatelom Naszym, postanowiliśmy przeto z przywiązania do spokojności publicznej oświadczyć, że wyrzekamy się wszelkich praw Naszych do Korony Polskiej, do Wielkiego Księstwa Litewskiego i innych należących do nich krajów. (…) Zstępując z tronu, dopełniamy ostatniego obowiązku królewskiej godności, zaklinając Najjaśniejszą Imperatorową, ażeby macierzyńską swą dobroczynność na tych rozciągnęła, których królem byliśmy, i to wielkości Jej duszy działanie wielkim swym sprzymierzeńcom udzieliła.

    1863 – oddziały powstańców styczniowych pod dowództwem Józefa Hauke – Bosaka zdobyły Opatów.

    1967 – w Warszawskim Teatrze Narodowym odbyła się premiera Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka, z Gustawem Holoubkiem w roli Gustawa-Konrada. Inscenizacja entuzjastycznie przyjęta przez publiczność, ukazała ponadczasowość tragicznych relacji polsko-rosyjskich. Władysław Gomułka zarzucił, że: Dziady wbijają nóż w plecy przyjaźni polsko-radzieckiej. Inscenizacja spowodowała również protesty ambasady ZSRS, co doprowadziło do zdjęcia spektaklu z afisza, a to z kolei spowodowało protesty młodzieży studenckiej.

Piątek
26. Listopad
  • Kartka z kalendarza

    1855 – w Konstantynopolu zmarł Adam Mickiewicz (ur. 24 grudnia 1798 r.), wieszcz i poeta romantyczny, twórca m.in. „Ballad i romansów”, „Dziadów”, „Konrada Wallenroda” oraz narodowej epopei „Pan Tadeusz”, które wywarły ogromny wpływ na kształtowanie się świadomości narodowej i niepodległościowej w okresie zaborów.

    1919 – w Białymstoku urodził się Ryszard Kaczorowski, polityk, mąż stanu, harcerz Szarych Szeregów, więzień łagrów sowieckich, żołnierz 2 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, uczestnik bitwy pod Monte Cassino, jeden z czołowych przywódców polskiej emigracji niepodległościowej, minister do spraw krajowych rządu RP na Uchodźstwie, ostatni Prezydent RP na Uchodźstwie w latach 1989-90. (zginął tragicznie 10 kwietnia 2010 r. w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem).

Sobota
27. Listopad
  • Kartka z kalendarza

    1919 – w Warszawie z inicjatywy piłsudczyków (m.in. Wacława Sieroszewskiego, Mariana Głuchowskiego, Adama Skwarczyńskiego, Andrzeja Struga (właśc. Tadeusza Gałeckiego), Artura Śliwińskiego, Tadeusza Święcickiego i prof. Wacława Tokarza) zainaugurował działalność Związek Strzelecki, stowarzyszenie nawiązujące do spuścizny ideowej, a także do pewnych form działania organizacji strzeleckich sprzed I wojny światowej. Związek stał się w II RP najliczniejszą organizacją młodzieżową zrzeszającą w końcu lat 30. blisko pół miliona członków, wychowywanych w myśl zasady „Każdy obywatel żołnierzem – każdy żołnierz obywatelem”.

Niedziela
28. Listopad
  • Kartka z kalendarza

    1907 – w Krakowie zmarł Stanisław Wyspiański (ur. 15 stycznia 1869 r.), polski dramaturg, poeta, malarz, architekt, zwany „Czwartym Polskim Wieszczem”, twórca wybitnych dzieł ukazujących charakter narodowy Polaków (m.in. „Wyzwolenie”, „Noc Listopadowa”, „Warszawianka”, „Wesele”).

    1918 – Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret, w którym powołał do życia Marynarkę Wojenną RP.